Các liên kết trong tóc góp phần tạo nên độ chắc khỏe, hình dạng và độ linh hoạt của từng sợi tóc. Những liên kết và tương tác hóa học này nâng đỡ cấu trúc keratin bên trong thân tóc.
Việc tạo kiểu hằng ngày, nhiệt độ cao và các phương pháp xử lý hóa chất có thể ảnh hưởng đến cấu trúc đó. Hiểu cách các liên kết tóc hoạt động sẽ giúp bạn biết vì sao tóc hư tổn và cách chăm sóc tóc.
Liên kết tóc là gì?
Liên kết tóc là các mối nối và tương tác giúp giữ các protein với nhau bên trong thân tóc. Chúng góp phần quyết định khả năng kéo giãn, giữ nếp và phản ứng với việc tạo kiểu của tóc.
Tóc chủ yếu được cấu tạo từ protein keratin, gồm các đơn vị nhỏ hơn gọi là axit amin. Lớp biểu bì tóc (cuticle) ở ngoài cùng giúp bảo vệ các cấu trúc bên dưới.
Có nhiều loại liên kết duy trì cấu trúc tóc. Ba loại thường được nhắc đến trong chăm sóc tóc là liên kết hydro, liên kết ion và liên kết disulfide.
Ba loại liên kết tóc chính
Liên kết hydro
Từng liên kết hydro riêng lẻ khá yếu nhưng số lượng rất nhiều. Nước có thể làm gián đoạn chúng và chúng hình thành lại khi tóc khô.
Thay đổi tạm thời này phần nào giải thích vì sao tóc ẩm có thể tạo sóng sau khi được tết và để khô. Liên kết hydro cũng ảnh hưởng đến phản ứng của tóc khi tạo kiểu.
Liên kết ion
Liên kết ion, còn gọi là liên kết muối, hình thành giữa các phần mang điện tích của protein trong tóc. Thay đổi độ pH có thể ảnh hưởng đến các tương tác này.
Chúng là một phần của mạng lưới phức tạp nâng đỡ sợi tóc. Giống liên kết hydro, liên kết ion có thể thay đổi trong những điều kiện khác nhau.
Liên kết disulfide
Liên kết disulfide là những mối nối hóa học bền hơn giữa các phần của protein keratin. Chúng góp phần duy trì độ bền và hình dạng thân tóc.
Một số dịch vụ tại salon làm thay đổi những liên kết này để tạo kiểu tóc mới. Tẩy tóc và các phương pháp xử lý hóa chất khác cũng có thể làm hỏng chúng.
Để hiểu sâu hơn về hóa học của tóc, hãy xem bài tổng quan về liên kết hóa học và tính chất của tóc.
Những yếu tố nào có thể làm hỏng liên kết tóc?
Tóc có thể hư tổn do kết hợp các quá trình hóa học, tác động môi trường và thói quen hằng ngày. Những nguyên nhân phổ biến gồm:
- Tạo kiểu bằng nhiệt: Thường xuyên dùng nhiệt độ cao có thể khiến tóc yếu đi.
- Nhuộm và tẩy tóc: Quá trình xử lý hóa chất có thể làm thay đổi protein và liên kết tóc.
- Uốn và duỗi tóc: Các phương pháp này thay đổi cấu trúc tóc để tạo hình dạng mới.
- Tiếp xúc ánh nắng: Ánh nắng và các yếu tố môi trường khác có thể góp phần khiến tóc hao mòn.
- Tác động mạnh: Kéo giật và ma sát có thể làm hỏng sợi tóc và gây gãy rụng do đứt sợi.
Các yếu tố này có thể xảy ra đồng thời. Chẳng hạn, tóc nhuộm có thể dễ gãy hơn nếu còn thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ cao.
Tóc hư tổn trông như thế nào?
Tóc hư tổn có thể sờ thấy thô ráp, khô hoặc giòn dễ gãy. Tóc cũng có thể trông xỉn màu, dễ rối hoặc chẻ ngọn. Một số người nhận thấy nhiều sợi tóc ngắn bị đứt hơn hoặc kiểu xoăn thay đổi.
Tuy vậy, tóc xù không phải lúc nào cũng có nghĩa là các liên kết bị tổn thương nghiêm trọng. Loại tóc, độ ẩm không khí và tình trạng khô tóc cũng có thể ảnh hưởng đến vẻ ngoài.
Bond building là gì?
Bond building là thuật ngữ chỉ những phương pháp chăm sóc được thiết kế để cải thiện tình trạng tóc hư tổn. Sản phẩm có thể là mặt nạ tóc, dầu xả, dầu gội hoặc sản phẩm dưỡng không cần xả.
Các công thức hoạt động theo nhiều cách khác nhau. Một số được thiết kế để tương tác với cấu trúc tóc, trong khi số khác giúp làm mượt và bảo vệ sợi tóc. Tùy sản phẩm, tóc có thể mềm hơn, dễ chải hơn hoặc ít đứt gãy hơn khi chăm sóc.
Kết quả từ sản phẩm phục hồi liên kết không giống nhau và cần đánh giá riêng từng tuyên bố công dụng. Không thể mặc định rằng một liệu trình phục hồi được mọi liên kết hư tổn hoặc đưa tóc trở lại hoàn toàn trạng thái ban đầu.
Cách hỗ trợ mái tóc khỏe mạnh
Dùng dầu xả sau khi gội
Dầu xả giúp làm mượt bề mặt tóc và dễ gỡ rối hơn. Thoa lên thân và ngọn tóc theo hướng dẫn của sản phẩm.
Mặt nạ tóc hoặc dầu xả không cần xả có thể bổ sung chăm sóc khi tóc khô. Chọn công thức phù hợp với loại tóc và điều chỉnh lượng dùng nếu cần.
Giảm sử dụng nhiệt
Khi có thể, hãy cho tóc nghỉ ngơi khỏi các dụng cụ tạo kiểu bằng nhiệt. Nếu sử dụng, chọn nhiệt độ thấp hơn và dùng sản phẩm có nhãn bảo vệ tóc khỏi nhiệt.
Sản phẩm bảo vệ nhiệt có thể giúp giảm hư tổn nhưng không khiến tóc miễn nhiễm với nhiệt độ cao. Tránh đưa dụng cụ qua lại nhiều lần trên cùng một lọn tóc.
Xử lý tóc nhẹ nhàng
Gỡ rối cẩn thận, bắt đầu từ gần ngọn tóc. Dùng khăn mềm thấm nước thừa thay vì chà xát mạnh.
Nếu tóc dễ gãy, hãy trao đổi với thợ làm tóc trước khi thực hiện thêm một dịch vụ hóa chất. Tỉa phần ngọn chẻ cũng có thể giúp tóc dễ chăm sóc hơn.
Câu hỏi thường gặp
Có thể phục hồi hoàn toàn các liên kết tóc không?
Một số sản phẩm có thể cải thiện tình trạng và độ bền của tóc hư tổn, nhưng kết quả phụ thuộc vào công thức. Không thể mặc định chúng phục hồi hoàn toàn tóc về trạng thái ban đầu.
Mọi loại tóc đều có những loại liên kết giống nhau không?
Các loại liên kết và tương tác chính có mặt ở mọi loại tóc. Tuy nhiên, hình dạng, kết cấu và phản ứng của tóc với các phương pháp xử lý có thể khác nhau.
Phục hồi liên kết có giống dưỡng tóc bằng dầu xả không?
Dưỡng tóc bằng dầu xả thường tập trung làm tóc mượt và dễ xử lý. Phục hồi liên kết là mục tiêu hoặc tuyên bố về một phương pháp chăm sóc; một số sản phẩm kết hợp cả hai cách.
Nên dùng sản phẩm phục hồi liên kết tóc bao lâu một lần?
Làm theo hướng dẫn của công thức cụ thể. Nếu tóc có cảm giác cứng hoặc nặng, hãy cân nhắc giảm tần suất hoặc đổi sản phẩm.
Lời kết
Các liên kết trong tóc góp phần duy trì độ chắc khỏe và hình dạng của từng sợi. Dù nhiệt độ cao và xử lý hóa chất có thể ảnh hưởng đến cấu trúc tóc, thói quen chăm sóc nhẹ nhàng sẽ giúp hạn chế hư tổn thêm.
Hãy dùng dầu xả, bảo vệ tóc khi tạo kiểu bằng nhiệt và chọn sản phẩm dựa trên nhu cầu của mái tóc. Chăm sóc đều đặn có thể giúp tóc hư tổn dễ quản lý hơn, đồng thời hỗ trợ bảo vệ những sợi tóc mới mọc.
